Een Milieueffectrapport (MER) helpt daarbij. In een MER worden de effecten van het project onderzocht. Daarbij wordt gekeken of en welke verschillende manieren er zijn om het project uit te voeren. Dit noemen we alternatieven. Het gaat daarbij om realistische alternatieven. Door deze alternatieven met elkaar te vergelijken wordt duidelijk wat de voordelen en nadelen zijn, en welke maatregelen nodig zijn om negatieve effecten te beperken.
Een MER is nodig omdat:
- Het wettelijk verplicht kan zijn bij projecten met aanzienlijke milieugevolgen.
- Het zorgt voor transparantie: iedereen kan zien welke keuzes er zijn en welke effecten daarbij horen.
- Het geeft het bevoegd gezag de informatie die nodig is om een goede keuze te maken.
- Het helpt bij het vinden van maatregelen om negatieve gevolgen te beperken of te voorkomen.
Wat wordt er in een MER onderzocht?
In het MER voor de Gnephoek is gekeken naar de belangrijkste thema’s die door dit project kunnen worden beïnvloed, zoals:
- Verkeer – wat betekent het project voor de verkeersdrukte en de verkeersveiligheid in Alphen aan den Rijn en omgeving?
- Gezondheid en leefbaarheid – hoe beïnvloedt de ontwikkeling de bestaande woon- en leefomgeving? Denk hierbij aan de vraag of de luchtkwaliteit verandert of dat er iets verandert in de geluidbelasting bij woningen.
- Natuur en biodiversiteit – welke effecten zijn er op planten en dieren?
- Landschap en cultuurhistorie – verandert de omgeving zichtbaar?
Omdat er een groot aantal thema’s wordt onderzocht, krijgen bestuurders, inwoners en andere betrokkenen een goed beeld van de voor- en nadelen. Zo kan er een zorgvuldige keuze worden gemaakt. Bij het maken van een keuze spelen naast de informatie uit het MER ook technische en financiële afwegingen een rol.
Het resultaat van een MER is een advies dat wordt gebruikt als input voor het Masterplan. Wilt u meer weten over het MER van de Gnephoek? U vindt alle documenten onder projectinformatie.
Proces van een MER
Het maken van een MER gebeurt in meerdere stappen:
- Bekendmaken dat het MER wordt opgesteld. Dit is gedaan in november 2024. Toen hebben de provincie en de gemeente een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) gepubliceerd en dit document heeft in het najaar van 2024 ter inzage gelegen en is daarna vastgesteld. Daarin staat beschreven dat er een MER wordt opgesteld en hoe dit gaat gebeuren.
- Advies van de Commissie mer over NRD. De Commissie mer is een onafhankelijke organisatie in Nederland. Ze geeft advies over de milieueffectrapportages. Het doel van de Commissie m.e.r. is ervoor te zorgen dat milieugevolgen goed worden onderzocht en meegenomen in besluitvormingsprocessen. De Commissie mer is gevraagd om een advies te geven over wat er in het MER onderzocht moet worden voor de Gnephoek. Dit advies is in januari 2025 gegeven [link naar de website van de Commissie: https://commissiemer.nl/adviezen/3880]
- Opstellen van het MER. In het MER voor de Gnephoek zijn vier alternatieven onderzocht. Dit zijn de zogenoemde ‘hoeken van het speelveld’. Op basis van de effecten die naar voren komen, is een voorkeursalternatief samengesteld. Deze bestaat uit onderdelen uit alle onderzochte alternatieven. De effecten van dit voorkeursalternatief zijn vervolgens ook in het MER beschreven. Daarbij is ook aangegeven op welke manier gezorgd kan worden dat effecten zoveel mogelijk beperkt worden. Dit kan door maatregelen op de juiste manier te borgen, maar ook door effecten te monitoren en evalueren.
- Terinzagelegging MER. Het MER wordt samen met het besluit waarvoor het is opgesteld ter inzage gelegd. Dit MER is opgesteld voor de aanpassing van het provinciale beleid én voor het aanpassen van het gemeentelijke omgevingsplan. Als eerste wordt het provinciale beleid aangepast (de provinciale omgevingsverordening en het provinciale omgevingsprogramma). Op het zelfde moment als het ontwerp van de provinciale verordening legt de gemeente een inspraakplan ter inzage. Dit bestaat uit een uitganspuntennotitie[link naar uitgangpuntennotitie], het Masterplan Gnephoek en het MER Gnephoek. In die periode mag iedereen een reactie geven, ook op het MER. U kunt uw mening geven over de uitgevoerde onderzoeken en de keuzes die zijn gemaakt. Als u vindt dat er onderwerpen ontbreken of niet kloppen, kunt u dat aangeven.
- Advies Commissie mer op het MER. Op het moment van ter inzage gaan van het MER wordt de Commissie mer gevraagd om het MER te toetsen. De Commissie kijkt of het MER compleet is en of het de juiste informatie bevat om de besluiten te kunnen nemen. Dit advies wordt voor het einde van dit jaar (2025) verwacht.
- Vaststellen provinciale omgevingsbeleid. De provincie stelt de omgevingsverordening en het omgevingsprogramma vast. Vanaf dat moment is de ontwikkeling van de Gnephoek vanuit het provinciale beleid mogelijk.
- Opstellen gemeentelijk omgevingsplan. De gemeente wijzigt het omgevingsplan, zodat de Gnephoek zoals dat in het Masterplan is geschetst ontwikkeld kan worden. Het gewijzigde omgevingsplan wordt eerst als ontwerp ter inzage gelegd. Daar wordt het MER als bijlage aan toegevoegd. Vervolgens wordt het omgevingsplan aangeboden aan de gemeenteraad om te worden vastgesteld.